over PAB (persoonlijk assistentie budget)

Marijke Devos was er bij in Gent toen minister Van Ackere op 12 maart 2008 zijn beleidsplan in Flanders Expo voorstelde. Haar persoonlijk verslag lees je hieronder:

hartverwarmende zorg om mensen op maat of ...

Overtuigd dat inclusie enkel kan als mensen met beperking zelf ook de nodige budgetten in handen krijgen, ga ik mee actie voren aan de Expo hallen in Gent. Minister Van Ackere komt er zijn uitbreidingsbeleid 2008 voorstellen.

'Beperkt' als ik ben in mijn weg zoeken via het openbare vervoer, stap ik in Gent met mijn vingerspitzengefühl af op een jonge dame met wielen (met rolstoel). Ze nipt van haar koffie in de stationshal. Haar visueel beperkte begeleider (blindestok) serveert die.

Met de vraag of ze ook mee de aandacht gaan vragen voor de PGB, open ik een gesprek.
Enthousiast vertellen ze me elk hun verhaal van handicap en mogelijkheden dankzij PAB. De twee moedige dertigers zijn elkanders assistentie vandaag. En ze verlenen mij bereidwillige assistentie om mij zonder problemen op tijd op mijn bestemming te brengen! Ons tof kliekje met omgekeerde rolmodellen zorgt voor de nodige hilariteiten. De sfeer zit er goed in.

Filip duwt en heft met zijn spierkracht haar rolstoel waar het even niet goed gaat met die bekende vlaamse kasseien in Gent. Tina, op haar beurt, loodst ons feilloos op de juiste tram. En ik hoef enkel Filip zijn zitplaats aan te wijzen. Fijn! zo vlot geassisteerd te worden ipv zelf assistentie te verlenen.

Ons protest aan de deur is zo overtuigend dat minister Van Ackere ons prompt uitnodigt de overgebleven lege stoelen in de aula nuttig te gebruiken. Dat! hoeft hij geen twee keer te zeggen.

Geboeid volgen we de debatten en kritisch stellen we onze vragen.

Dik ontevreden ben ik met de geringe aandacht waarmee de minister de 25% niet residentiële zorg aankaart.
Ontmoedigd ben ik door de snelheid waarmee hij de niet gekende, echter veel belovende materie PGB opzij schuift.

'U ziet op de slide de voorziene budgettaire ruimte voor het uitbreidingsbeleid Persoonlijk Assistentiebudget.'
'Neen!' antwoordt de blinde Filip gevat en ook ik, niet blind, zie het niet. Ik zie 'de koning zonder kleren'.
Het budgettaire rad dat hij ons voor ogen draait, daar kan zelfs een cijferleek als ik zien dat er iets niet klopt, dat ingekrompen wordt, ergens, dan toch en dat open beleid op deze financiële kaart nog niet je dat is. Morgen zet ik er mijn rekenwonder, mijn PABHouder ingenieur eens op. In een minimuum van tijd zal ik duidelijk antwoord krijgen op mijn vragen, waar nu alles ongedefinieerd in de lucht blijft hangen. Zelfs de begrotingsdeskundige van de minister antwoordt niet helder op mijn vragen, van hoeveel! daadwerkelijk zal worden ingezet.

Mijn vrees, en mede de vrees van de hele betrokken sektor, dat een te groot deel van de budgetten zal terugstromen naar de 'pot' (vlaamse gemeenschap) zou wel eens waarheid kunnen worden en zelfs minister Van Ackere zelf wenst dat te voorkomen.

Uit de doordachte vragen uit het publiek blijkt dat nog heel wat denkfouten gemaakt werden op verschillende vlakken en dat er nog heel veel werk aan de winkel is.

De residentiële sektor ziet toekomst in het PGB en uit haar bereidheid om mee te werken en vraagt meer uitleg om te kunnen inspelen op het startende PGBexperiment.

Positief punt is dat eindelijk een grote groep mensen met zware zorgondersteuningsvraag daadwerkelijk geholpen zal worden, nog dit jaar, als het plaatje klopt.

Ergens is er de wrevel bij mij, dat mensen budgetten krijgen om de zo nodige assistentie in te kopen, maar dat er niet gekeken wordt naar het aanbod van assistenten. M.a.w. mensen krijgen geld om zorg in te kopen die niet voorhanden is op de markt. Ze shoppen in een winkel met practisch lege rekken. Er is een tekort aan assistenten (naast de andere oorzaken van onvoldoende optimaal gebruik van het budget zoals budgetbegroting, waar mijn rekenwonder met eenvoudige tabellen deels voor een oplossing kan zorgen).
En dat tekort, die slechts 75% van de benutting van het totale PAB gedurende het eerste jaar, brengt de minister nu in rekening van de PABhouder zelf ipv de oorzaak van 25% onbenut bedrag weg te nemen. Hij brengt de budgetten bij start terug op 80 %. Bij deze 80% echter, zal weer maar 75% benut worden. Zo schroeft hij budgetten terug om verkeerde redenen en werkt hij de budgetten neerwaarts in een vicieuze cirkel. Iemand moet dat voor hem uitdiepen en aan zijn verstand brengen.

Terugschroeven van de budgetten zorgt er tevens ook voor dat de budgethouder zijn zorg moet inkopen aan te 'lage' lonen. Hij verliest er zo een deel van zijn assistenten mee! Loon naar werk, ook voor de zorgverlener snijdt hier rechtstreeks in de huid van de zorgbehoevende . Minister Van Ackere, aub open uw ogen voor de realiteit!

Van deze dag zal ik nog nachten wakker liggen...

En de vraag van Tina op de tram op weg terug naar huis: ' Vrees jij ook dat ze die budgetten weer zullen afschaffen? '
verwoordt goed samengevat de angst van zoveel mensen met beperking.

Een ijzige rilling bij die gedachte loopt over mijn rug. Ik kijk haar geshockeerd met opengesperde ogen aan.
Hoe koud kan een mens het krijgen bij wat een hartverwarmend geheel zou moeten zijn: gebundelde zorg om mensen.

Tina, moedige Tina, die mij wees op het euthanasiedebat van jongstleden, rond actieve euthanasie op prematuren. 'Ik was 25 weken en ik ben blij dat ik leef! Goed dat toen die gedachten niet bestonden of ik was hier niet eens!' Medische zorg heeft haar het leven gegeven. Kwaliteit van leven verzekeren, daar 'moeten' de nodige budgetten voor vrijgemaakt worden.

Graag wens ik Minister Van Ackere mee te nemen in mijn kielzog voor minstens 1 dag zodat ik hem kan tonen! waar mensen in een instelling te kort komen aan kwaliteit van leven. Hij heeft ze niet gezien, die mensen, en dat neem ik hem niet kwalijk. Ik zal het hem wel kwalijk nemen als hij herhaalt wat hij gezegd heeft. Namelijk dat de kwaliteit van leven in een instelling even hoog is als de leefkwaliteit bij zelfstandig wonen, door alle inspanningen die er geleverd worden. Want dan steekt hij zijn kop in het zand, gewoon.

Er is zoveel te zeggen, zo veel te doen...
dit is slechts een eerste ethische reflectie.

Marijke De Vos

Persoonlijk Assistente